W styczniu 2026 roku przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej wyniosło 9352,97 zł brutto. Mediana była jednak wyraźnie niższa i osiągnęła 7447,16 zł brutto. To około 5400 zł netto w przypadku standardowej umowy o pracę.
Różnica między średnią a medianą wyniosła ponad 20 procent. Pokazuje to, jak mocno najwyższe pensje wpływają na oficjalną średnią krajową.
Dlaczego mediana lepiej pokazuje zarobki Polaków?
Średnie wynagrodzenie oblicza się poprzez zsumowanie wszystkich pensji i podzielenie otrzymanej kwoty przez liczbę pracowników. Wystarczy więc stosunkowo niewielka grupa osób o bardzo wysokich dochodach, aby wynik znacząco wzrósł.
Mediana działa inaczej. Dzieli zatrudnionych na dwie równe grupy. Połowa pracowników zarabia mniej lub dokładnie tyle, ile wynosi mediana, a druga połowa otrzymuje wyższe wynagrodzenie.
Dlatego kwota 7447,16 zł brutto znacznie lepiej pokazuje pensję typowego pracownika niż przekraczająca 9 tys. zł średnia krajowa.
Mężczyźni nadal zarabiają więcej
Dane pokazują także różnice pomiędzy wynagrodzeniami kobiet i mężczyzn. Mediana pensji mężczyzn wyniosła 7590 zł brutto, natomiast w przypadku kobiet było to 7289,17 zł brutto.
Jeszcze większą różnicę widać przy przeciętnych zarobkach. Średnia pensja mężczyzn osiągnęła 9668,77 zł brutto, a kobiet 9031,66 zł brutto.
Rozbieżności mogą wynikać między innymi z rodzaju wykonywanej pracy, stanowiska, branży, wymiaru zatrudnienia oraz częstotliwości obejmowania funkcji kierowniczych. Dane pokazują jednak, że różnica płacowa nadal pozostaje widoczna.
Najmłodsi zarabiają najmniej
Wysokość wynagrodzenia jest również związana z wiekiem pracownika. Najwyższą medianę odnotowano w grupie osób mających od 45 do 54 lat. Wyniosła ona 7743 zł brutto.
Najmniej zarabiali pracownicy w wieku do 24 lat. W ich przypadku mediana wyniosła 5914,29 zł brutto. Należy jednak pamiętać, że osoby poniżej 26. roku życia mogą korzystać ze zwolnienia z podatku dochodowego, dzięki czemu ich wynagrodzenie netto może być proporcjonalnie wyższe.
Najwyższe przeciętne wynagrodzenie odnotowano natomiast wśród osób mających co najmniej 65 lat. Średnia w tej grupie zbliżyła się do 10 tys. zł brutto.
Sektor publiczny wyprzedza prywatny
Duże znaczenie ma również miejsce zatrudnienia. Mediana wynagrodzeń w sektorze publicznym wyniosła 8790,54 zł brutto. W sektorze prywatnym było to 6744,14 zł brutto.
Różnica przekracza więc 2 tys. zł. Nie oznacza to jednak, że każda praca w administracji lub państwowej instytucji jest lepiej wynagradzana niż zatrudnienie w prywatnej firmie. Wynik zależy między innymi od struktury stanowisk, branży, wykształcenia pracowników i wielkości przedsiębiorstwa.
Najwyższe zarobki w IT i górnictwie
Najlepiej opłacaną grupą działalności pozostają technologie informatyczne, programowanie i telekomunikacja. Mediana wynagrodzeń w tej części rynku osiągnęła 12 467,60 zł brutto, a średnia przekroczyła 15 tys. zł brutto.
W sektorze prywatnym wysokie wynagrodzenia odnotowano również w górnictwie i wydobywaniu. Mediana wyniosła tam 12 703,59 zł brutto.
Dane pokazują, że wybór branży może mieć większy wpływ na wysokość pensji niż sama lokalizacja czy długość zatrudnienia. Różnice pomiędzy poszczególnymi sektorami sięgają kilku tysięcy złotych miesięcznie.
Im większa firma, tym wyższa pensja
Na wynagrodzenie wpływa również wielkość pracodawcy. W przedsiębiorstwach zatrudniających ponad 1000 osób mediana pensji wyniosła 8687,15 zł brutto.
Zupełnie inaczej wyglądała sytuacja w mikrofirmach zatrudniających maksymalnie dziewięć osób. Mediana wynagrodzeń wyniosła tam 4806 zł brutto, czyli tyle, ile obowiązująca płaca minimalna.
Przeciętna pensja w najmniejszych firmach osiągnęła 6224,82 zł brutto. To kolejny dowód na to, że oficjalna średnia krajowa nie odzwierciedla sytuacji wszystkich zatrudnionych.
Ogromna różnica między najlepiej i najgorzej zarabiającymi
Dane dotyczące dziesięciu procent najmniej i najlepiej opłacanych pracowników pokazują skalę nierówności dochodowych.
Dziesięć procent osób o najniższych wynagrodzeniach zarabiało nie więcej niż 4806 zł brutto. Była to kwota odpowiadająca płacy minimalnej.
Z kolei próg wejścia do grupy dziesięciu procent najlepiej zarabiających wyniósł 15 500 zł brutto. W przypadku mężczyzn było to 16 177,61 zł brutto, a w przypadku kobiet 14 965,30 zł brutto.
Oznacza to, że różnica pomiędzy dolną a górną częścią rynku pracy jest ponad trzykrotna.
Średnia krajowa może wprowadzać w błąd
Informacje o średnim wynagrodzeniu często wywołują zdziwienie wśród pracowników, którzy nie widzą podobnych kwot na swoich kontach. Najnowsze dane dobrze tłumaczą ten rozdźwięk.
Choć przeciętna pensja przekroczyła 9350 zł brutto, połowa zatrudnionych otrzymywała nie więcej niż 7447,16 zł brutto. W przypadku standardowej umowy oznacza to wynagrodzenie wynoszące około 5400 zł netto.
Zarobki w Polsce są przy tym mocno zróżnicowane. Wpływają na nie płeć, wiek, branża, wielkość przedsiębiorstwa oraz praca w sektorze publicznym lub prywatnym. Dlatego pojedyncza wartość średniej krajowej nie wystarcza, aby rzetelnie ocenić sytuację finansową polskich pracowników.
